De dood als opluchting…
De dood als opluchting…
In sommige gevallen kan de dood als een opluchting voelen. Dat vraagt naast ons professionele oog, des te meer om ons scherpe oog. Zeker wanneer het voelbaar, zichtbaar, maar onuitgesproken is.
Op het houten naambordje op de voordeur prijken 3 namen, Hans, Ina en Roos. Mijn collega’s, Marco en Nelleke, van het zorgteam bellen aan vanwege het overlijden van Hans. Zijn vrouw doet de deur open. Kordaat en overtuigd zegt ze; “Kom binnen” Marco en Nelleke volgen haar naar de woonkamer.
Daar ligt Hans, op het hoog-laagbed in de hoek van de kamer. Het bed dat de fysieke aftakeling, van het jarenlange ziekteproces vanaf de diagnose tot aan het allerlaatste moment, krap een uur geleden, symboliseert.
Nelleke en Marco leggen in alle rust uit wat nu het vervolg gaat zijn en starten met de laatste verzorging van Hans. Ina en Roos geven aan op afstand te willen blijven. Heel begrijpelijk, want het is geen prettig aangezicht. De pijn die de overhand kreeg de laatste weken, is helaas zichtbaar.
Nadat het laatste eervolle stukje zorg is uitgevoerd, ligt daar een man die wel 20 jaar jonger lijkt. Verzorgd, berustend en vooral pijnvrij.
“We zijn klaar, willen jullie even komen kijken?”, vraagt Nelleke.
Eerst is daar twijfel en voelbare afstand maar er volgt een snelle blik. Kort daarna klinken de woorden, ‘’Hij moet weg. ’Hij moet uit huis.”
Hans moet naar een uitvaartcentrum worden overgebracht. De sleutel voor 24 uurs-toegang hoeft niet. Bloemen niet. Geen kaarten, geen muziek, geen grote dienst want op broer en schoonzus na, geen genodigden.
“Het voegt allemaal helemaal niets toe” was het credo van moeder en dochter.
En zo organiseerde ik de andere dag, samen met zijn familie, het afscheid wat klein, koel en kil werd…..
Een paar weken na de uitvaart drukte ik weer op diezelfde deurbel. Het houten naambordje was vervangen door een roze stenen bordje, de namen Ina en Roos waren versierd met kleurrijke bloemetjes.
We waren nog maar kort in gesprek toen Ina mij opeens aankeek.
“Ik begrijp dat het misschien raar overkomt, maar ik voel me opgelucht. Ik voel me veel rustiger, blijer als het ware”
Ze begon te vertellen en haar dochter vulde aan. Ze vertelden over een leven dat heel anders was geweest dan wij vanaf de buitenkant dachten te hebben gezien. Over wat zich jarenlang achter die voordeur had afgespeeld en ze al die tijd in stilte hadden gedragen.
Ik werd stil en liet m’n gedachten even gaan. Want wat zeg je wanneer er na een overlijden geen leegte, maar ruimte ontstaat. Waar geen gemis is, maar opluchting. En waar het niet pikdonker en zwaar werd, maar juist lichter en luchtiger.
Ik keek ze allebei aan en zei:
“Een en ander valt nu op zijn plaats. Ik heb vanuit mijn dienstbare rol, een afscheid georganiseerd volledig afgestemd op jullie wensen, zoals ik dat bij ieder afscheid doe. Ik deed het. Ik zag het. Ik voelde het.
Ik begreep dat jullie afscheid namen, maar nu begrijp ik van welk leven jullie afscheid namen…."